Doktorum 6 ayda bir meme ultrasonu önerdi. Bu sıklıkta ultrasonografi yaptırmanın bana zararı olur mu ?

Ultrason cihazı x ışını kullanmadığı için radyasyon da içermez. Dolayısıyla sık tekrarlanmasının herhangi bir zararı yoktur. Emziren bayanlar ve hamileler gönül rahatlığıyla ultrason-renkli doppler ultrason tetkiki yaptırabilir.

Biyopsi işlemlerini radyoloji uzmanları mı yapar ?

Radyoloji uzmanı; ultrasonografi, renkli doppler, röntgen, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme gibi modalitelerle hastayı değerlendirir. Bu cihazlarda tesbit edilen lezyonların kanser olup olmadığı, alınan parçanın mikroskop altında incelenmesi ile belli olur. Alınan parçayı değerlendirme işini patolog yaparken; biyopsi alma işini radyolog yapar. Ultrason eşliğinde veya tomografi eşliğinde biyopsi yapılabilir. Biyopsiyi radyoloji uzmanının görüntüleme rehberliğinde yapması önemlidir: böylece doku örneğinin doğru yerden alındığından emin oluruz, komşu organlara ve yapılara zarar vermeyiz.

İnce iğne biyopsisi ile kalın iğne biyopsisinin farkı nedir ?

İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) bildiğimiz enjektörle yapılır. Hastanın işlem öncesi hazırlık yapması gerekmez. Alınan örnekler daha çok hücre parçacıklarıdır. En çok tiroid nodüllerini incelemek için kullanılır. Bunun dışında meme kitlelerinde, yumuşak doku lezyonlarında, parotis ve submandibuler bez gibi tükrük bezi lezyonlarında tercih edilir. Kalın iğne biyopsisine; tru cut ve core biyopsi adı da verilir. Kalın iğne biyopsilerinde; dokudan yaklaşık 1 cm uzunluğunda örnekler alınır. Bu işlem için özel üretilmiş otomatik ve yarı otomatik iğnelerle yapılır. En çok meme kitlelerinde, yumuşak doku tümörlerinde, karaciğer ve böbrek lezyonlarında kullanılan bir yöntemdir. Kitlenin kanser olup olmadığını , eğer kanserse tipini öğrenme şansı sağlar. İşlem öncesi lokal anestezi yapılır.

Gögsümde ele gelen bir sertlik var. Meme ultrasonu mu çektirmeliyim, mamografi mi?

40 yaşından önce mamografiyi önermiyoruz. 40 yaşın altındaki kadınlarda ; memede sertlik, ele gelen kitle, çöküntü gibi şekil bozukluğu veya ağrı varsa meme ultrasonu çekilmelidir. Hasta 40 yaşın üstündeyse mamografi çektirip tamamlayıcı olarak meme ultrasonu yapılabilir.

Sık idrara çıkıyorum. Hangi tetkiki yaptırmalıyım?

Kadınlarda da, erkeklerde de bunun en sık nedeni idrar yolu enfeksiyonudur. Üroloji uzmanı fizik muayene ve idrar tahlili ile tanıyı koyabilir. Ancak şikayetler sık tekrarlıyorsa böbrek taşının veya idrar torbasına bası yapan bir kitlenin habercisi olabilir. Bu durumda üriner ultrason ile böbreklere ve mesaneye bakmak gerekir.

Boyunda ele gelen lenf bezeleri tehlikeli midir?

Lenf nodu büyümesine lenfadenopati adı verilir. Boyunda lenfadenopati nadir birşey değildir. Çocuklarda daha çok enfeksiyonlara bağlı gelişir: üst solunum yolu enfeksiyonları, diş-diş eti iltihabı, bademcik enfeksiyonu…vs. Erişkinlerde de en sık sebeb enfeksiyonlar olmakla beraber; dil kökü, yumuşak damak, tonsil (bademcik), nazofarenks kanserleri de etken olabilir. Lenfomaya (lenf kanseri) bağlı gelişebilir. Bu nedenle lenfadenopatinin nedeninin araştırılması gerekir. Ultrason ile boyun lenf nodları incelenebilir.

Lenf nodunun kansere bağlı büyüyüp büyümediği ultrasonografi ile anlaşılabilir mi?

Lenfadenopatilerin büyük çoğunluğu enfeksiyonlara bağlıdır. Ancak kendiliğinden veya antibiyotik tedavisine rağmen küçülmeyen lenf nodlarını radyolojik olarak değerlendirmek gerekir.
Ultrason lenf bezi incelemesinde değerli bilgiler verir. Ultrasonografik inceleme ile; lenf nodunun lokalizasyonu, boyutu, iç yapısı, anatomik oluşumları incelenerek bir kanaate ulaşılabilir. Şüpheli lenf nodlarına ultrason kılavuzluğunda ince iğne biyopsisi yapılabilir.

Tükrük bezinde ani şime neyin habercisidir ?

Tükrük bezleri; major ve minor tükrük bezleri diye iki ayrı grupta değerlendirilir. Major tükrük bezleri büyük olan bezlerdir: parotis (kulağın önünde), submandibuler bez (çene altında) ve sublingual bez (ağız tabanında). Minör tükrük bezleri ise çok küçük ve çok sayıdadır; ortalama 750 minör tükrük bezi olduğu sanılmaktadır. Majör tükrük bezleri radyolojik olarak değerlendirilebilir, minör tükrük bezleri değerlendirilemez.
Tükrük bezleri enfeksiyon, sistemik hastalıklar, kanser gibi birçok patolojik süreçten etkilenir. Ani tükrük bezi şismeninin ise en sık nedeni tükrük kanalını tıkayan taşlardır. Tükrük bezi taşları, ultrasonografi ile veya bilgisayarlı tomografi ile kolaylıkla saptanabilir.

Tükrük bezi tümörlerinde tanıya yönelik biyopsi nasıl yapılır?

Tükrük bezi tümörlerinde tanı, İİAB (ince iğne aspirasyon biyopsisi) ile yapılabilir. Tükrük bezleri yüzeyel yerleşimli organlardır. Ultrason kılavuzluğunda yapılan İİAB de lezyonlara kolaylıkla ulaşılır. İİAB için lokal anestezi gerekmez. Cilt temizlendikten sonra enjektör iğnesi ile lezyona girilerek doku örneği alınır. İşlem önemli ağrı oluşturmaz.